Təqvim
Tutu yeyin doyunca...
22 iyun 2019 - 21:49

Azərbaycanın hansı kəndində, şəhərində böyüməyimizdən asılı olmayaraq, budaqlarını əyib, yaxud silkələyib şirin meyvələrini ləzzətlə yediyimiz tut ağacı ilə bağlı bəlkə də hər birimizin uşaqlıq xatirələri var.

Tut ağacı Gəncədə, Şəkidə, Naxçıvanda, Abşeron bağlarında, həm aran, həm dağ bölgələrində, bir sözlə, demək olar ki, yurdumuzun başqan-başa hər yerində bitir. Sadəcə olaraq, ayrı-ayrı məkanlarda ağaclar növünə - böyüklüyünə-kiçikliyinə, meyvələrinin rənginə, iriliyinə-xırdalığına, dadına görə bir-birindən fərqlənir. Bu ağacların barı ağ tut, qara tut, xar tut və s. kimi tanınır. Başqa sözlə, vətəni Çin və Yaponiya olsa da, tut ağacı Azərbaycan torpağında dərin kök atıb və qədim zamanlardan becərilir.

Tutu dərdlər dərmanı, yaralar məlhəmi adlandırırlar. Bu meyvədən həqiqətən də qanazlığında, maddələr mübadiləsinin bərpasında, öd yolları xəstəliyində, piylənmənin nizamlanmasında və digər xəstəliklərdə müalicə vasitəsi kimi istifadə olunur. Xalq təbabətində tuta geniş yer verilir. Onun yarpaqlarının dəmləmələri diş ağrısında ağrıkəsici, soyuqdəymədə hərarətsalıcı kimi işlədilir.

Tut nadir ağacdır ki, onun təkcə meyvəsi deyil, yarpağı, budağı, oduncağı da çox qiymətlidir. Məsələn, ipəkqurdu yalnız tut yarpağı ilə qidalanır. Tutun qurumuş budaqlarının təndirdə və manqalda əvəzi yoxdur. Tut ağacından bir sıra məişət əşyaları - ət döymək üçün toxmaq, təhnə, xəlbir və ələyin sağanağı və s. hazırlanır.

Tutun meyvəsi adətən təzə halda yeyilir. Bununla belə, tutdan mürəbbə bişirir, meyvələrini qurudub qışa tədarük edirlər. Doşabı isə bir çox dərdlərin dərmanıdır.

"Doşab almışdıq, bal çıxdı”, "Tut yemədim doyunca” və folklorumuzda tutla bağlı digər deyimlərin təkcə məcazi deyil, həm də birbaşa mənası var. Yəni yaxşı doşabın dəyəri heç də baldan əskik deyil. Yaxud tutu doyunca yeməmək yalnız təəssüf doğuran haldır, çünki onun faydası çoxdur. Ona görə də tutu sevin, doyunca yeyin.

 

"Azərbaycan”

Foto Fərman BAĞIROVUNDUR

 

 

 

 

! © Müəllif hüquqları qorunur ! Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir ! Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir !!!  

ŞƏRHLƏR :

                              

( Sos.şəbəkədə gedən yazışmanin FOTO-ƏKSİ. Məzmun və qramatik səhvlərə görə redaksiya məsuliyyət daşımır )

                                    

Sosial şəbəkələrdə paylaş:
Gülağa Tənha "Xəzər" klip ilk dəfə12:00, 06 iyun 2020
Gülağa Tənha Məktəb illəri "Otuz ilin sirri" IV hissə16:47, 04 iyun 2020
Gülağa Tənha "Soraqlayır"13:00, 03 iyun 2020
Azərbaycanda daha bir məmur həbs olundu 18:28, 02 iyun 2020
Adil Qəribova və Arif Məmmədova “Şöhrət” ordeni təqdim edilib 18:25, 02 iyun 2020
Gömrük Akademiyasında yeni ixtisaslara qəbul aparılır 18:23, 02 iyun 2020
BDU-da “Azərbaycan regionlarının inkişafının coğrafi məsələləri” mövzusunda gənc tədqiqatçıların Respublika virtual elmi konfransı keçirilib 18:22, 02 iyun 2020
AQTA-nın növbəti laboratoriyası milli və beynəlxalq akkreditasiyadan keçib 18:19, 02 iyun 2020
Şura 7 qrant müsabiqəsi elan edir 18:17, 02 iyun 2020
BŞTİ-də vətəndaşların qəbulu iyunun 15-dək dayandırılıb 18:14, 02 iyun 2020
AzTU-da “Gələcəyin mühəndisi -1” onlayn olimpiadası keçirilib 18:09, 02 iyun 2020
Bank of Baku-dan tibb işçilərinə özəl komissiyasız, zaminsiz 30.000 AZN-dək kredit!18:07, 02 iyun 2020
Azərbaycan Premyer Liqasının bərpa olunacağı tarix açıqlandı - RƏSMİ17:56, 02 iyun 2020
Gəncədə mənşəyi məlum olmayan baytarlıq preparatları aşkarlanıb 17:55, 02 iyun 2020
BDU-da “XVI-XVII əsrlərdə Habsburqlar və Səfəvilərin diplomatik əlaqələri” mövzusunda onlayn elmi seminar keçirilib 17:54, 02 iyun 2020
Gülağa Tənha Məktəb illəri "Otuz ilin sirri" III hissə15:00, 02 iyun 2020
Azay Quliyev QHT və qrant haqqında qanunun dəyişdirilməsini TƏKLİF ETDİ17:50, 01 iyun 2020
AzTU-nun professoru Türkiyə telekanalında erməni yalanlarını ifşa etdi - VIDEO17:46, 01 iyun 2020
Konvalesent plazma müalicəsi 17:44, 01 iyun 2020
Gömrük nəzarətindən gizlədilən etiketlər aşkar edildi 17:40, 01 iyun 2020
 

Bütün hüquqlar qorunur © 2020

Haqqıımızda | Saytda reklam | Bizimlə əlaqə