Təqvim
Tutu yeyin doyunca...
22 iyun 2019 - 21:49

Azərbaycanın hansı kəndində, şəhərində böyüməyimizdən asılı olmayaraq, budaqlarını əyib, yaxud silkələyib şirin meyvələrini ləzzətlə yediyimiz tut ağacı ilə bağlı bəlkə də hər birimizin uşaqlıq xatirələri var.

Tut ağacı Gəncədə, Şəkidə, Naxçıvanda, Abşeron bağlarında, həm aran, həm dağ bölgələrində, bir sözlə, demək olar ki, yurdumuzun başqan-başa hər yerində bitir. Sadəcə olaraq, ayrı-ayrı məkanlarda ağaclar növünə - böyüklüyünə-kiçikliyinə, meyvələrinin rənginə, iriliyinə-xırdalığına, dadına görə bir-birindən fərqlənir. Bu ağacların barı ağ tut, qara tut, xar tut və s. kimi tanınır. Başqa sözlə, vətəni Çin və Yaponiya olsa da, tut ağacı Azərbaycan torpağında dərin kök atıb və qədim zamanlardan becərilir.

Tutu dərdlər dərmanı, yaralar məlhəmi adlandırırlar. Bu meyvədən həqiqətən də qanazlığında, maddələr mübadiləsinin bərpasında, öd yolları xəstəliyində, piylənmənin nizamlanmasında və digər xəstəliklərdə müalicə vasitəsi kimi istifadə olunur. Xalq təbabətində tuta geniş yer verilir. Onun yarpaqlarının dəmləmələri diş ağrısında ağrıkəsici, soyuqdəymədə hərarətsalıcı kimi işlədilir.

Tut nadir ağacdır ki, onun təkcə meyvəsi deyil, yarpağı, budağı, oduncağı da çox qiymətlidir. Məsələn, ipəkqurdu yalnız tut yarpağı ilə qidalanır. Tutun qurumuş budaqlarının təndirdə və manqalda əvəzi yoxdur. Tut ağacından bir sıra məişət əşyaları - ət döymək üçün toxmaq, təhnə, xəlbir və ələyin sağanağı və s. hazırlanır.

Tutun meyvəsi adətən təzə halda yeyilir. Bununla belə, tutdan mürəbbə bişirir, meyvələrini qurudub qışa tədarük edirlər. Doşabı isə bir çox dərdlərin dərmanıdır.

"Doşab almışdıq, bal çıxdı”, "Tut yemədim doyunca” və folklorumuzda tutla bağlı digər deyimlərin təkcə məcazi deyil, həm də birbaşa mənası var. Yəni yaxşı doşabın dəyəri heç də baldan əskik deyil. Yaxud tutu doyunca yeməmək yalnız təəssüf doğuran haldır, çünki onun faydası çoxdur. Ona görə də tutu sevin, doyunca yeyin.

 

"Azərbaycan”

Foto Fərman BAĞIROVUNDUR

 

 

 

 

! © Müəllif hüquqları qorunur ! Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir ! Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir !!!  

ŞƏRHLƏR :

                              

( Sos.şəbəkədə gedən yazışmanin FOTO-ƏKSİ. Məzmun və qramatik səhvlərə görə redaksiya məsuliyyət daşımır )

                                    

Sosial şəbəkələrdə paylaş:
Yaqub Mahmudov Beynəlxalq Atatürk Mükafatına layiq görüldü 14:53, 16 yanvar 2020
Gəncədə azyaşlılara tütün məmulatları satan şəxslərə qarşı reyd keçirilib. 14:47, 16 yanvar 2020
Almaniyada azərbaycanlı məscidə hücum etdi -FOTO=1 14:18, 16 yanvar 2020
Polis Bakıda insanlara hücum edən dananı güllələdi - FOTO+VİDEO 13:49, 16 yanvar 2020
Kamran Babayev: "Kütləvi cərimələnmə üçün bu sahədə elektron nəzarət mexanizmi olmalıdır” 15:14, 15 yanvar 2020
“Loqos” elmi-publisistik psixoloji jurnalın səkkizinci sayı işıq üzü görüb. -FOTO=1 14:59, 15 yanvar 2020
Ev almaq istəyənlərə bəd xəbər - Qiymətlər bahalaşıb 15:34, 14 yanvar 2020
Ölkədə internetin zəif olmasının SƏBƏBLƏRİ AÇIQLANDI 15:50, 13 yanvar 2020
İmişli sakinini öldürüb, avtomobilini Kürə atıblar - DƏHŞƏTLİ QƏTLİN TƏFƏRRÜATI 15:39, 13 yanvar 2020
Gülağa Tənha "Bu kənd məni tanımadı" 18:25, 10 yanvar 2020
Saçları tez-tez yağlanan xanımlar, MÜTLƏQ OXUYUN! 18:16, 10 yanvar 2020
Gülağa Tənha necə şairdir? 16:09, 10 yanvar 2020
Təyyarə yanacağı məktəblilərin üzərinə töküldü -VİDEO 15:58, 08 yanvar 2020
Qaxda sahibsiz it qarşısına çıxan sakinlərə hücum edib 16:06, 07 yanvar 2020
Prezident İlham Əliyev bir qrup yerli jurnalistə ilin yekunları ilə əlaqədar müsahibə verib 01:26, 31 dekabr 2019
İlham Əliyev 6 saylı seçki məntəqəsində səs verib (+FOTOLAR) 15:41, 24 dekabr 2019
Bakıda DƏHŞƏTLİ HADİSƏ: 3 yaşlı uşaq pəncərədən yıxılıb öldü 15:10, 24 dekabr 2019
GÜLAĞA QƏNBƏROV (TƏNHA): "DAVAM EDƏCƏK İSLAHATLARA MANE OLANLARA YERLƏRİNİ GÖSTƏRƏCƏYİK!" 23:38, 23 dekabr 2019
Gürcüstan XİN başçısından “Keşikçidağ” AÇIQLAMASI 16:14, 23 dekabr 2019
Qonşu ölkədə virus təhlükəsi 15:45, 23 dekabr 2019
 

Bütün hüquqlar qorunur © 2020

Haqqıımızda | Saytda reklam | Bizimlə əlaqə