Təqvim
Tutu yeyin doyunca...
22 iyun 2019 - 21:49

Azərbaycanın hansı kəndində, şəhərində böyüməyimizdən asılı olmayaraq, budaqlarını əyib, yaxud silkələyib şirin meyvələrini ləzzətlə yediyimiz tut ağacı ilə bağlı bəlkə də hər birimizin uşaqlıq xatirələri var.

Tut ağacı Gəncədə, Şəkidə, Naxçıvanda, Abşeron bağlarında, həm aran, həm dağ bölgələrində, bir sözlə, demək olar ki, yurdumuzun başqan-başa hər yerində bitir. Sadəcə olaraq, ayrı-ayrı məkanlarda ağaclar növünə - böyüklüyünə-kiçikliyinə, meyvələrinin rənginə, iriliyinə-xırdalığına, dadına görə bir-birindən fərqlənir. Bu ağacların barı ağ tut, qara tut, xar tut və s. kimi tanınır. Başqa sözlə, vətəni Çin və Yaponiya olsa da, tut ağacı Azərbaycan torpağında dərin kök atıb və qədim zamanlardan becərilir.

Tutu dərdlər dərmanı, yaralar məlhəmi adlandırırlar. Bu meyvədən həqiqətən də qanazlığında, maddələr mübadiləsinin bərpasında, öd yolları xəstəliyində, piylənmənin nizamlanmasında və digər xəstəliklərdə müalicə vasitəsi kimi istifadə olunur. Xalq təbabətində tuta geniş yer verilir. Onun yarpaqlarının dəmləmələri diş ağrısında ağrıkəsici, soyuqdəymədə hərarətsalıcı kimi işlədilir.

Tut nadir ağacdır ki, onun təkcə meyvəsi deyil, yarpağı, budağı, oduncağı da çox qiymətlidir. Məsələn, ipəkqurdu yalnız tut yarpağı ilə qidalanır. Tutun qurumuş budaqlarının təndirdə və manqalda əvəzi yoxdur. Tut ağacından bir sıra məişət əşyaları - ət döymək üçün toxmaq, təhnə, xəlbir və ələyin sağanağı və s. hazırlanır.

Tutun meyvəsi adətən təzə halda yeyilir. Bununla belə, tutdan mürəbbə bişirir, meyvələrini qurudub qışa tədarük edirlər. Doşabı isə bir çox dərdlərin dərmanıdır.

"Doşab almışdıq, bal çıxdı”, "Tut yemədim doyunca” və folklorumuzda tutla bağlı digər deyimlərin təkcə məcazi deyil, həm də birbaşa mənası var. Yəni yaxşı doşabın dəyəri heç də baldan əskik deyil. Yaxud tutu doyunca yeməmək yalnız təəssüf doğuran haldır, çünki onun faydası çoxdur. Ona görə də tutu sevin, doyunca yeyin.

 

"Azərbaycan”

Foto Fərman BAĞIROVUNDUR

 

 

 

 

! © Müəllif hüquqları qorunur ! Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir ! Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir !!!  

ŞƏRHLƏR :

                              

( Sos.şəbəkədə gedən yazışmanin FOTO-ƏKSİ. Məzmun və qramatik səhvlərə görə redaksiya məsuliyyət daşımır )

                                    

Sosial şəbəkələrdə paylaş:
“Parkovşik” sürücünü təhdid etdi... - “Balnitsa”ya çolpa daşıyacaqsan” (+ViDEO)17:08, 23 iyul 2019
Ağdamın Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalından 26 il keçir (+ViDEO)16:45, 23 iyul 2019
Sona Vəliyevaya “Qızıl qələm” mükafatı verildi 16:29, 23 iyul 2019
İrəvan və Moskvanın yeni məkrli Qafqaz planı 16:12, 23 iyul 2019
Mahmudov ifadə verməkdən imtina etdi - Məhkəmə başladı14:45, 23 iyul 2019
Azərbaycanda həkimin bu hərəkəti kameraya düşdü: “Bir də bura gəlmə” (+ViDEO)14:22, 23 iyul 2019
Yalçın Rzazadə...heç vaxt itirmək istəmədiyimiz dəyərlərdəndir... - Mübariz Mənsimov yazır..(+FOTOLAR)14:16, 23 iyul 2019
Gülağa Tənha "Hardasan?" (+ViDEO)13:37, 23 iyul 2019
Azərbaycanlı rejissorun 3 filmi Italiyada bir gündə 3 mükafata layiq görüldü (+FOTOLAR) 19:35, 22 iyul 2019
Baş nazirin müavini: "Azərbaycanda mətbuatın sərbəst fəaliyyəti üçün heç bir maneə yoxdur"19:22, 22 iyul 2019
Ermənistanın müdafiə naziri “hərbi sürprizlər” vəd edir 19:09, 22 iyul 2019
Fədayə Laçının məhkəməsi yenə təxirə düşdü - SƏBƏB18:46, 22 iyul 2019
“ƏSA” Teatrı Lənkəranda anşlaqla qarşılandı (+FOTOLAR) 17:46, 22 iyul 2019
Avroliqa qarşılaşması paralelliyi dəyişməlidir... - Tahir Süleymanov yazır..16:47, 22 iyul 2019
XUDADAT BƏY MƏLİKASLANOV KÜÇƏSİNDƏ RAMİZ MƏLİKASLANOVLA... - Rafael Hüseyn yazır.. 15:40, 22 iyul 2019
Gülağa Tənha - qəzəl... (+VİDEO)14:38, 22 iyul 2019
Prezident İlham Əliyev XV Avropa Gənclər Yay Olimpiya Festivalının təntənəli açılış mərasimində iştirak edib (+FOTOLAR)14:25, 22 iyul 2019
Moruğun faydaları (+FOTO) 01:16, 22 iyul 2019
İraq həbsxanasında qalan azərbaycanlı uşaqların acınacaqlı taleyi 19:32, 20 iyul 2019
“Sudan İstifadə Sahəsində Mütəxəssislər” İctimai Birliyinin iclası keçirilib (+FOTOLAR)16:59, 20 iyul 2019
 

Bütün hüquqlar qorunur © 2019

Haqqıımızda | Saytda reklam | Bizimlə əlaqə